info@pherbal.com

 
  

آدرس کانال تلگرام گیاهان دارویی پیروز
https://t.me/joinchat/AAAAAEFO8LQQwpY3uhpkqg

محمد بن زکریای رازی


   

   محمد بن زکریای رازی


 

به‌گفته ابوریحان بیرونی ، رازی در سال 251 قمری / 865 میلادی در ری متولد شده و در حدود 313 قمری / 925 میلادی در همان شهر فوت كرده است .




           متاسفانه از احوال این دانشمند عالی مقام بیش از چند صفحه در کتب مورخین وجود ندارد . همچنین ، مورخان و سایر دانشمندان ازجمله ابن الندیم (صاحب کتاب الفهرست) ، ابن ابی اصیبعه  (صاحب عیون الانباء فی طبقات

الاطباء) و ابوریحان بیرونی (فیلسوف، منجم و ریاضیدان معروف قرن چهارم هجری قمری) تعداد کتب و رسائل رازی را بیش از 150 مورد ذکر می کنند اما نسخ بسیاری از آنها در جهان موجود نیست که علت آن نبودن صنعت چاپ در زمان

وی و حوادث و رویدادهای ایام است که موجب ازبین رفتن آنها شده است . چنین وضعیتی درباره زندگی نامه و تحصیلات رازی نیز صادق است.


 


        درباره دوران كودكی و جوانی رازی اطلاع دقیقی دردست نیست و اینكه آموختن چه علمی را در ابتدا و در چه سنی آغاز كرده مشخص نمی‌باشد. اما معروف است كه در جوانی گاهی شعر می‌گفته و عود می‌نواخته است و

به‌دنبال تحصیل و كسب معلومات زمان خود ازجمله كیمیاگری و شیمی رفته است .

بیشتر مورخان را عقیده بر این است كه رازی در سنین بالا آموختن طب را آغاز كرده است . اما این امر چندان صحیح به‌نظر نمی‌رسد زیرا دانشمندی با این هوش و قریحه نمی‌تواند تا آن زمان به علوم عصر خویش بی‌توجه بوده باشد .

براساس داستانی از مورخان ، رازی برای درمان بیماری چشمی ناشی از كیمیاگری به چشم‌پزشك مراجعه می‌كند و پزشك معالج از او پانصد دینار طلب می‌كند . در همین زمان رازی درمی‌یابد كه طب، همان كیمیای حقیقی است .

نام اساتید رازی نیز همانند شرح حالش به درستی بیان نشده است . برای مثال تعدادی از مورخان ، «علی‌بن‌ربّن طبری» را استاد رازی در طب می‌دانند ولی باتوجه به سال ولادت رازی و سال فوت طبری (247 ق) احتمالاً وی شاگرد

باواسطه علی‌بن‌ربّن بوده است . همچنین به‌نظر می‌رسد استاد رازی در فلسفه « ابوزید احمدبن‌سهل بلخی » (متوفی در 322 ق) باشد .

با توجه به قرائن و شواهد به نظر می رسد که رازی در نیمه دوم قرن نهم هجری ، ریاست بیمارستان معتضدی بغداد را برعهده گرفته و رسالاتی را به نام وزرای معتضد نگاشته است . همچنین در دوران مكتفی فرزند معتضد در ری بوده

و پس از ورود به ری با امیر منصور ابن‌ اسحاق رابطه‌ای نیكو داشته و به سمت ریاست بیمارستان ری منسوب شده و كتاب منصوری را برای امیر منصور نگاشته است .

رازی در چند سال آخر عمر از نعمت بینایی محروم شد که علت آن را نزول الماء یا آب مروارید ذکر کرده اند .



           مؤلفات و مصنفات رازی

          رازی تألیفات فراوانی دارد . « دكتر محمود نجم‌آبادی » (طبیب و رازی‌شناس بزرگ ایرانی ، متولد 1282 و متوفی به سال  1379) كتب و رسائل رازی را در علوم مختلف نزدیك به 273 عدد می‌داند . او در کتاب خود با نام « مؤلفات و

مصنفات رازی » ،  تالیفات رازی را در نه بخش جداگانه و به صورت مفصل شرح داده و دسته بندی می کند .



 


 


1   - الحاوی . مهمترین كتاب وی « الحاوی » است كه یك دوره كامل طب تا دوران رازی می‌باشد و رازی در آن عقاید و آراء اطباء سلف و نظرات خود را آورده و درباره آنها اظهارنظر كرده است .

برای این كتاب 18 تا 70 مجلّد ذكر شده و از آن نسخه‌های متعددی در كتابخانه‌های سراسر جهان وجود دارد كه معمولاً جزء یا اجزایی از آن است . متاسفانه این نسخ ، مرتب و منظم نیستند و نسخه اصیل‌ و صحیح آن مشخص نیست .

مورخین اروپایی عقیده دارند که کتاب الحاوی بزرگترین دائره المعارف طبی زبان عرب است که رازی برای تالیف آن سالیان دراز زحمت کشیده و به گفته خودش برای نوشتن الحاوی 15 سال شبانه روز کار و مطالعه کرده و نتیجه تجارب

خود را در آن ثبت نموده است .

رازی تجربه را درطب بسیار معتبر می‌دانسته و همانند بیمارستان‌های امروزی ، در مطب و بیمارستان از وضعیت روزانه بیماران اطلاعاتی را جمع‌آوری و یادداشت می‌كرده است و روش تدریسش همانند پزشكی امروز است . درمان‌های او

مبتنی بر سادگی و مداوا با ادویه مفرده بوده است و او عقیده داشت كه تنها در صورت نیاز مبرم باید از دوای مركب استفاده شود .

2 - المنصوری . همانطوركه قبلاً گفته شد ، رازی كتاب « المنصوری » رادر ده مقاله برای « منصوربن‌اسماعیل » تألیف كرده است . نامهای دیگر این كتاب عبارتند از : منصوری‌فی‌الطب ، طب منصوری ، كناش منصوری .

برخی از مورخان اروپایی ، دو كتاب حاوی و منصوری را بزرگترین كتب آموزشی طب قدیم می‌دانند و بر سایر كتب ترجیح می‌دهند .

  3- المرشد . که اقتباسی از كتاب « ابقراط » یونانی و نامهای دیگر آن كتاب‌الفصول یا الفصول‌ فی‌ الطب است .

 4 - طب الملوکی . یا كتاب الخواص که حاوی یك دوره بیماری‌ شناسی است .

5 - من لایحضره الطبیب . این کتاب برای عموم مردم در زمان عدم دسترسی به طبیب نگاشته شده و نام دیگر آن « طب الفقراء » است .

 6 - منافع الاغذیه و مضارها . در امر تغذیه و مشتمل بر 19 فصل و حاوی مطالبی ارزشمند درباره نان‌ها و آب‌ها ، شراب‌ها و گوشت‌ها ، اغذیه و ترشی‌ها و غیره و فواید و ضرر و موارد استعمال آنها در سلامتی و بیماری است .

7 - الجدری و الحصبه . در این کتاب برای اولین بار و با دقت فراوان بین آبله و سرخك افتراق داده شده است .



    1 -  الحصاه فی الکلی و المثانه . در این کتاب علل و اسباب ، علائم ، آثار و دوره بیماری و معالجه سنگ کلیه و مثانه ذکر شده است . رازی برای درمان سنگ‌های کلیه و مثانه از داروهای شكننده سنگ و مدرّ استفاده کرده ولی اگر

بیماری با طرق طبی معالجه نمی‌شده به عمل جراحی می‌پرداخته است .


 2 -  رساله شمَیه . این رساله هرچند از نظر حجم ، کوچک است ولی از لحاظ معنی و مقام بسیار ارجمند است و به حساسیت در فصل بهار می‌پردازد .  این رساله که درباره زکام ( آلرژی فصلی ) نوشته شده می‌تواند اولین کتاب

ایمنی‌شناسی جهان درنظر گرفته شود .


  8- اسرار و سرّ الاسرار . از مهمترین و مشهورترین كتاب‌های کیمیایی رازی هستند .

او برخلاف علمای قبل از خود ، كتاب‌های كیمیایی را به سبكی ساده و روشن و با نام‌های معین و مشخص به‌منظور تدریس و آموزش علم كیمیا نوشته و مطالب را به‌صورت مفید و مبتكرانه ، تقسیم‌بندی كرده است.

 حکیم رازی در كتاب «فی سیرته» كه حاوی شرح زندگی اوست ، نام كتاب‌های كیمیایی خویش را ذكر كرده و ترتیب و ردیف خواندن و آموختن آنها را هم به طالبین علم كیمیا ، یاد داده است .

 9 - الطب الروحانی . درباره طب روح در روان‌پزشكی و روان‌شناسی و نشان‌دهنده عقیده رازی به تأثیر مسائل روحی و روانی بر درمان بیماران است .

رازی از تفکرات فلسفی رایج عصر خود پیروی نمی‌کرد و عقاید خاص خود را داشت . در نتیجه مورد بدگویی اهل فلسفه هم‌عصر و پس از خود ( ازجمله ناصرخسرو ) قرار گرفت . او اطلاعاتی را که از پیشینیان به‌دست می‌آورد مورد

مشاهده و تجربه قرار می‌داد و سپس نظر و قضاوت خود را بیان می‌داشت . او در زمینه طبیعیات کتب متعددی نگاشته که برخی از آنها عبارتند از الرد علی المسمعی ، الهیولی ، فی الخلأ والملأ ، کتاب اللذه ، کیفیه النمو ، الشکوک

علی جالینوس و ....

ازجمله كتب و رسائل دیگر رازی می‌توان به این موارد اشاره كرد : کتاب التقسیم و التشجیر ، اقرابادین ،‌ فی‌القولنج ،‌ فی النقرس و اوجاع المفاصل ،‌ کتاب مایقدم من الفواکه و الاغذیه و مایؤخر ،‌ کتاب الابنه و علاجها ، الادویه الموجوده

لکل مکان ، فی هیئه القلب ، فی ادویه العین ، فی محنه الطبیب ، فی‌العمل بالحدید و الجبر ، صفات البیمارستان و ....

 
گیاهان دارویی
نقشه سایت



 
تبلیغات









 
کاربران
1398 فروردين
شنبه
31
جملات متحرک
بهاران خجسته باد
نوروز 1398 مبارک باد
شرکت پیروز
بهترین ها را برای شما آرزو میکند
سخن روز
سال نو مبارک . آرزوی بهترین ها برای شما ...
دعوت به همکاری
از پزشکان محترم گیاه درمانی که
در طب سنتی ایران و نیز دانش پزشکی جدید
تخصص لازم را دارند
جهت پاسخگویی به سئوالات بینندگان
و ارائه مقالات و تبادل نظر برای ارتقاءکیفیت
سایت گیاه دارویی پیروز درخواست همکاری داریم
     خواهشمندیم با ایمیل  


info@pherbal . com

یا تلفن مدیریت به ش : 03132684045 تماس بگیرید
با تشکر و قدر دانی فراوان

 
مدیر سایت
مدیراسبق :  بناری

مدیر فعلی : شاطری پور
نظرسنجی
نظرتان در رابطه با کتاب توحید چیست؟
كارت پستال